مدارات چاپي الكترونيك

« آموزش ساخت فیبر مدار چاپی »
ساخت مدارات الکترونیکی برای تمامی علاقه مندان ، اعم از مبتدی و حرفه ای ، یک بخش خیلی مشکل و وقتگیر دارد و آن ، ساخت قسمت فیبر مسی آن است که گاهی به خاطر پیچیدگی مدار چاپی ، ناامیدکننده میشود!
روشهای ساخت فیبر مسی متفاوتند که البته هر کدام سختی های خودشان را دارند !
معمول ترین این روشها از این قرار است :
۱-استفاده از ماژیک ضد اسید
۲- کار با لتراست ( letraset )
۳- روش لامینت ( laminet )
۴- استفاده از اسپری پوزیتیو ۲۰
۵-روش چاپ سیلک
روشهای اول و دوم روشهای تمیز و دقیقی نیستند و معمولا افراد مبتدی از آنها استفاده میکنند و روش چاپ سیلک هم فقط برای تولید انبوه مقرون به صرفه و قابل استفاده است!
برای پروژه های دانشجویی یا افراد مشکل پسند ، روشهای لامینت و اسپری پوزیتیو بهترند ولی باز هم دشواری و گرانی این روشها ، کار را سخت میکند پس چه کار کنیم؟!
چند سالیست که روش کاربردی و هوشمندانه دیگری نیز ابداع شده که خیلی هم دشوار نیست و برای انجام پروژه های دانشجویی کاملا به صرفه است و طرح را روی فیبر ، دقیق در میآورد!
در اینجا این روش را آموزش میدهیم ؛
«روش پرینت – اتو »
همانطور که از اسمش مشخص است نیاز به یک پرینت از طرح مدار چاپی داریم با این تفاوت که باید پرینت ، لیزری بوده و فقط هم روی کاغذی از جنس کاغذ عکس یا گلاسه باشد! البته مدل پرینتر ملاک نیست و فقط لیزری بودن آن مهم است!
خوب ، شروع میکنیم ؛
اگر مدار چاپی را با نرم افزارهای مربوطه اش مثل پروتئوس یا پروتل طراحی کرده اید فقط کافیست که به گزینه پرینت بروید و با رزولوشن ۶۰۰ و اعمال تنظیمات مناسب ، روی یک کاغذ گلاسه ، پرینت بگیرید البته اگر پرینتر لیزری دارید!!! 
اگر هم پرینتر لیزری ندارید برنامه را روی کامپیوتر کسی که آن را دارد نصب کنید ، و در صورتی که حوصله این کار را هم ندارید میتوانید از نرم افزارهای پرینتر مجازی مثل PDF Creatorاستفاده نمایید ، این برنامه ها به شما این امکان را میدهند که وقتی گزینه پرینت را زدید یک تصویر PDF با کیفیت از طرح را ، در اختیار داشته باشید که تقریبا اندازه ها هم در آن ، دقیق است! و برای پرینت گرفتن میتوانید آن صفحه PDF را استفاده کنید و به یک مغازه پرینتری یا عکاسی ببرید! فقط دقت داشته باشید که پرینتتان باید آینه طرحی باشد که در نهایت در پشت فیبر ، نقش می بندد ! و نکته دیگر اینکه ؛ برای جلوگیری از تکرار پرینت ، چند تا از طرح مدار چاپی را ، در یک صفحه A4 ، جا بدهید تا به عنوان پشتیبان هم عمل کنند که اگر اولی خراب شد دومی یا سومی زاپاس باشند!!!
برای دیدن فایل PDF نمونه اینجا را کلیک کنید!
بعد از آماده کردن پرینت مناسب روی کاغذ گلاسه ، نوبت به برش زدن میرسد ؛ باید با دقت ، دور تا دور یکی از طرحهای روی کاغذ گلاسه را با قیچی ببرید ، سعی کنید که پر رنگترین شان را انتخاب نمایید و مراقب باشید که قیچی به قسمتهایی که جوهر پرینت است ، وارد نشود البته توجه داشته باشید که در طی همه این مراحل ، پرینت شما نباید کثیف شود و حتی از لمس کردن مستقیم طرح پرینت هم ، خودداری نمایید!
بعد از برش طرح روی گلاسه ، نوبت به آماده کردن فیبر مسی میرسد ؛ برای اینکار اول یک فیبر به اندازه طرح ببرید و سپس آن را با مایع شوینده بشویید تا هیچ گونه آلودگی نداشته باشد ، بعد از خشک کردن فیبر، قسمت مسی آن را با یک سمباده خیلی نرم ، براق نمایید تا کاملا یک دست شود! سپس با یک دستمال کاغذی ، فیبر را تمیز کنید!
بعد از آماده شدن فیبر ، آن را روی یک سطح کاملا صاف و نسوز ، مثل موزاییک قرار داده و طرح برش خورده را از طرف پرینت ، روی قسمت مسی آن بگذارید و کاملا منطبق نمایید و همینطور که با دو انگشت ، طرح را روی فیبر نگه داشته اید ، اتو را که کاملا داغ شده است برداشته و قسمت زیرین نوک آن را روی بخشی از طرح ، قرار دهید که در صورت داشتن حرارت کافی ، آن قسمت از طرح را به فیبر می چسباند البته درجه اتو باید روی حداکثر بوده و اگر از اتوی بخار استفاده میکنید ، بدون آب باشد! پس از چسبیدن طرح به فیبر، انگشتانتان را از رویش بردارید و اتو را کاملا روی آن قرار دهید ، وقتی که از چسبیدن کامل طرح به فیبر مطمئن شدید شروع به جلو و عقب بردن اتو ، روی طرح نمایید! دقت کنید که اتو کردن را با فشار زیاد شروع نکنید ! این کار را حدود دو تا سه دقیقه ادامه دهید تا کاملا طرح ، روی فیبر، محکم شود! برای اطمینان بیشتر با نوک اتو به آرامی و با فشار کم ، همه قسمتهای پشت طرح ، مخصوصا کناره های آن را اتو کنید تا کاملا یک دست شود! نشانه خوب اتو کردن شما این است که در نهایت ، رنگ کاغذ گلاسه چسبیده به فیبر ، کمی تیره شده و طرح مدار چاپی ، به صورت کم رنگ از طرف کاغذ گلاسه ، نمایان خواهد بود!
در این مرحله بعد از خشک شدن فیبر ، با قرار دادن یک کاغذ معمولی روی آن ، باز هم آن را اتو کنید ، اینکار برای این است که قسمتهای سست طرح پرینت را محکم نماییم ، این مرحله لازم است مخصوصا برای طرحهایی که بزرگتر از سطح زیرین اتو هستند !
بعد از اتو کردن دوباره فیبر (البته با واسط قرار دادن یک کاغذ ) دوباره طرح را درون آب ولرم بیندازید و بگذارید حدود 10 دقیقه دیگر هم خیس بخورد . بعد از آن ، با کشیدن انگشت شصت بر روی طرح ، کاغذهای اضافه آن را تا حد امکان پاک کنید ، دقت کنید که بیش از حد با انگشتتان فشار وارد نکنید چون ممکن است به طرح پرینت هم صدمه بخورد ! ( در صورتی که در هنگام آماده کردن فیبر درست و حسابی سمباده زده باشید و در مرحله اتوی دوم هم ،خوب عمل کرده باشید هیچ مشکلی پیش نخواهد آمد !
)
در تصویر بالا هنوز مقداری کاغذ اضافه مشاهده میشود که به دلیل کوچک بودن طرح به راحتی پاک نمیشوند ، اگر به چنین مشکلی هم برخوردید ، نگران نباشید ؛ طرح را درون اسید مدار چاپی بیندازید و بعد از رفتن مسهای قسمتهای بدون کاغذ ، آن را از اسید بیرون آورده و بشویید و سپس کاغذهای اضافه موجود که مقداری سست شده اند را با کشیدن انگشت ، پاک کنید و بعد از آن دوباره فیبر را درون اسید بیندازید ! در حالتی که فیبر کاملا از کاغذهای اضافه پاک شده و غلظت اسید هم مناسب باشد ، حدود کمتر از 5 دقیقه طول میکشد تا طرح مسی شما آماده شود ! مراقب باشید که فیبر بیش از 5 تا 10 دقیقه درون اسید مدار چاپی نماند ، چراکه بالاخره اسید به قسمتهای زیر پرینت هم نفوذ کرده و طرح را خراب خواهد کرد. غلظت اسید مدار چاپی ، یک قاشقپودر اسید در یک لیوان آب گرم باشد و ظرف اسید کاری را هم پریکس یا ظرفهای لعابدار معمولی ، انتخاب نمایید و در دمای حدود 50 تا 80 درجه اسید کاری کنید .
پس از حل شدن مس های اضافه ، جوهر پرینت روی طرح مسی را نیز با یک تکه پنبه آغشته به تینر فوری ، پاک کنید!
البته اینم بگم که این یکی زیاد جالب در نیومد (زیاد توی اسید موند!) ، قبلی ها خیلی بهتر میشدن!!! 
به هر حال ، توجه داشته باشید که اگر در همه مراحل ، دقت کافی را به خرج دهید ، نتیجه کارتان کاملا ایده آل خواهد بود!
اینم نمونه بهتر ساخته شده :
فایل PDF آموزش رو از اینجادانلود کنید!
منبع:
http://www.kit.blogsky.com/1389/10/19/post-14
روش چاپ مدار با اتو
در مطلب امروز روش های چاپ مدار روی فیبر خام را بیان میکنیم که در این روش ها نگاهی ویژه به چاپ مدار به روش اتو می کنیم.
مدار چاپی (pcb) را میتوان به روش های مختلفی رو فیبر خام چاپ کرد که بعد با اسید به مدار خاص خود روی برد رسید.
روش های چاپ pcb روی بردخام :
- 1-ماژیک ضد آب (واتر پروف)
- 2- علائم آماده یا لتراست
- 3-پوزتیو
- 4-لامینت
- 5-سیلک اسکرین
- 6- اتو
همان طور که گفته شد در این آموزش فقط به چاپ به وسیله اتو اشاره میشود
چاپ مدار چاپی روی فیبر خام به وسیله اتو
لوازم موردنیاز:
- کاغذ گلاسه یا جنسی شبیه آن
- اتو
- چاپگر لیزری
- فیبر خام
- اسید مخصوص مدار چاپی (سود سوز آور)
1- در ابتدا pcb خود را به وسیله چاپ گر لیزری روی کاغذ گلاسه چاپ میکنیم
“توجه داشته باشید که در تمام نقاطی که مدار را چاپ کردید چاپ باکیفیت و پر رنگ باشد”
2- قسمت مورد نظر را از کاغذ جدا کنید
و روی فیبر خام قرار دهید سپس یک کاغذ A4 را روی آن قرار دهید
3- دمای اتو را به حداکثر رسانده و با کمی فشار آن را روی کاغذ حرکت دهید تا مطمئن شوید تمام سطح نقشه روی فیبر چسبیده باشد زرد شدن کاغذ هم میتوان نشانه ای برای تمام شدن کار اتو باشد .
4-بعد از اتمام کار اتو هیچ یک از کاغذ ها را از برد جدا نکنید و همه را در ظرف آب جوش ریخته تا به خوبی کاغذ ها نم کشیده 
5-بعد از خیس شدن کامل کاغذ ها کاغذ A4 را جدا کرده و انگشت خود را به آرامی روی کاغذ ها حرکت دهید تا فقط و فقط آن قسمت هایی که چاپ شده روی برد بماند
“توجه کنید که بین اتصالات نزدیک به هم کاغذ اضافی نمانده باشد “
6- محلول اسید را با آب جوش طبق دستور اسید مخصوص برد مخلوط کرده و برد را در آن قرار میدهیم و آن را را آرامی تکان داده تا قسمت هایی که مدار روی آن چاپ نشده اسیدش پاک شده و کار چاپ تمام شود
موفق باشید
منبع:
برای تهیه فیبر مدارچاپی روشهای مختلفی وجود دارد، روش چاپ و اتو یکی از سریعترین روش ها با دقت خوب می باشد.
برای انجام این کار به وسایل زیر نیاز دارید:
. • پرینتر لیزری
. • کاغذ گلاسه ی مناسب
. • فیبر مسی مدار چاپی
. • اتو
روش کار:
برخلاف پرینترهای جوهر افشان که در آن به جای تونر از جوهر مایع استفاده میشود در پرینترهای لیزری تونر هنگام عمل چاب از کارتریچ خارج میشود و به صورت پودر بر روی صفحه ی کاغذ منتقل میشود. برای آنکه تصویر یا متنی را به وسیله ی یرینترهای لیزری چاب کنیم تونر که شامل یلاستیک است بر اثر حرارت ذوب میشود و بر روی کاغذ باقی میماند. به دلیل سخت بودن فیبر های مسی نمیتوانیم به صورت مستقیم از پرینتر برای ایجاد خط ها و سایر علائم بر روی فیبر مدار چایی استفاده کنیم ,بنابراین باید به صورت غیر مستقیم تونر را از پرینتر بر روی فیبر مسی انتقال دهیم.یک راه ساده آن است که ابتدا بر روی کاغذی که تونر به نرمی بر روی آن مینشیند مدار را با دقت ۴۰۰ dpi یرینت بگیریم و بعد با دادن حرارت به آن به وسیله ی اتو تونر را برای بار دوم مذاب کنیم و بر روی فیبر مسی انتقال دهیم.
این عمل دقیقا شبیه به انتقال تصاویر بر روی T-Shirt با اتو میباشد. نوع کاغذ استفاده شده بسیار مهم است و حتما باید از نوع گلاسه باشد تا تونر را به خود جذب نکند و با اعمال حرارت به راحتی از سطح کاغذ جدا شود و بر روی فیبر مسی منتقل شود. سطح فیبر مسی قبل از انتقال تصویر مدار باید به وسیله ی آب گرم و مایع ظرفشویی کاملا پاکیزه شود و در انتها آن را خشک کنید.
پس از تمیزکردن فیبر مسی توجه کنید که بر روی آن دست نزنید. برای تمیز کردن فیبر مسی همچنین میتوانید از سیم ظرفشویی استفاده کنید .هنگامی که سطح فیبر کاملا تمیز و براق شد وقت آن است که کاغذ گلاسه ای را که مدار بر روی آن با دقت ۴۰۰DPI یرینت گرفته شده را به صورت وارون بر روی فیبر مسی قرار دهیم. حال اتو را با درجه حرارت نسبتا بالا بر روی آن تا اندازه ای میکشیم که رنگ کاغذ کمی تیره شود و کاغذ حالت چسبیده به فیبر را پیدا کند دقت کنید که اتو باید به صورت یکنواخت به تمامی نواحی گرما برساند این عمل را به صورت پیوسته انجام دهید. توجه داشته باشید که با چندین بار آزمایش و تمرین میتوانید به بهترین زمان بندی دست پیدا کنید اما زمان مورد نیاز کمتر از ۵ دقیقه در شرایط عادی میباشد.فیبر مسی در این زمان دارای حرارت بسیار زیادی است پس هنگام جا به جا کردن آن مراقب باشید.حال فیبر مسی را با همان صورت برای مدتی کمتر از ۱۰ دقیقه در آب داغ قرار دهید و آن را از آب بیرون آورید و قطعه های کاغذ را از روی آن جدا کنید.
همانطور که میبینید مدار به صورت کاملا دقیق بر روی فیبر مسی منتقل شده است.قدم بعدی از بین بردن قسمت های مسی اضافی از فیبر مدار چابی است.
برای از بین بردن قسمت های مسی اضافی که بدون پوشش عایق هستند از نوعی اسید به نام پرکلروردوفر که در بازار به نام اسید مدار چاپی معروف است استفاده میشود. پرکلروردوفر در بازار به صورت بلور و یا به صورت پودر یافت می شود. روش کار با این نوع اسید به این صورت است که تا اندازه ای به آب گرم از این اسید اضافه میکنیم که محلول به صورت چای پر رنگ در آید در این حالت محلول اسید آماده ی استفاده است. در هنگام کار با این نوع اسید باید توجه داشته باشید که تنها از ظروف غیر فلزی نظیر ظروف پلاستیکی و شیشه ای باید استفاده شود. همچنین توجه داشته باشید که این اسید سمی میباشد و هنگام استفاده از آن باید کاملا مراقب لباس و بدن خود باشید. توصیه میکنم عمل اسیدکاری را در فضای آزاد انجام دهید.پس از ساختن محلول اسید فیبر مدار چاپی را وارد محلول میکنیم و آهسته آن را تکان میدهیم
بعد از مدتی شاهد از بین رفتن قسمت های مسی اضافی از کناره میشویم.این عمل را تا از بین رفتن تمامی قسمتهای اضافی انجام میدهیم.
پس از از بین رفتن قسمت های اضافی فیبر مسی را از با آب سرد شستشو میدهیم و به وسیله ی سیم ظرفشوئی تونرهای به جا مانده روی فیبر را از بین میبریم .
تنها بخش باقیمانده بخش سوراخکاری است که با استفاده از یک دریل کوچک و مته شماره ۱ انجام میدهیم .
حال فیبر مدار چاپی ما آماده است و میتوانیم قطعات را بر روی آن لحیم کنیم.























با سلام و درود فراوان